| Witam ponownie jak na drugiej części
meczu, widzę niezłe sztuki, są też fani skeczu, są Yaro i Szakal
oraz grono fachowców, nastrój imprezowy po spożyciu dwóch brow..
eeee! Kłajet Liroy bo musze napisać wstępniaka, a jak nie bedziesz
cicho to dostaniesz po papie (ew. pupie :D ). A więc... witam w
trzecim numerku motoCorner. Dziś napiszę o historii motocykla, ktoorym
jest... WSK ( POLSKIE motorki rulezz) !!!! Mr Speed... co ja bym
dał żeby mieszkać w Świdniku ( jak niewiecie o co chodzi to zabierać
sie do czytania historii WSK-i ). Skoobne też coś o zlotach motocyklistoow
i coś o JAWACH (hłehłe) i coś jeszcze. Aha.. obrakoow niema w poszczegoolnych
działach, są natomiast w dziale Pikczooresy.
[łosiu] (chyba zmienie
pseudo na Scooby Doo ;))
MENI:
1 --- Historia WSK-i - kto to przeczyta całe jest dobry
Historia powstania
WSK 1954-1969
Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego w Świdniku w oparciu o dokumentację
Warszawskiej Fabryki Motocykli uruchomiła produkcję motocykli
model M06 w 1954 r. W początkowym okresie Wytwórnia produkowała
nie tylko podwozia, ale również silniki. Od 1957 r. Silniki do
motocykli WSK zaczęły produkować Zakłady Metalowe w Nowej Dębie.
Od tego czasu zaczyna się szybka modernizacja motocykla WSK, co
w efekcie przynosi poważne zróżnicowanie bliźniaczych typów M06
WSK i WFM .
Motocykl model M06 produkowany w latach 1954/1958 (zasadniczo
nie różniący się od motocykla WFM) początkowo z silnikiem S01
o mocy 4,5 KM, w późniejszym okresie z silnikiem S01-Z produkcji
ZM Dęba o mocy 6 KM. Wszelkie naprawy tego typu motocykli należy
wykonywać na podstawie książki mgr inż. Jacka Urbańczyka pt."Naprawa
motocykli WFM wydanej przez WKiL.
Motocykle M06-Z i M06-L produkowane równolegle w latach 1959/1964
rozwinięciem konstrukcji M06, w których wprowadzono wiele zmian
konstrukcyjnych w celu polepszenia własności trakcyjnych i zwiększenia
wygody jazdy. W modelach tych zastosowano silniki S01-Z o zwiększonej
mocy znamionowej do 6,2 KM, nowe bardzo wygodne siodło, tylne
amortyzatory teleskopowe o starannie dobranych charakterystykach
sprężyn i tłumieniu olejowym. W modelu M06-Z (bardziej luksusowym)
wprowadzono ponadto amortyzatory teleskopowe przednie z tłumieniem
olejowym, koła z pełnymi piastami, głębokie błotniki chroniące
w większym stopniu użytkownika przed błotem i wodą, oraz trwałe
i estetyczne powłoki antykorozyjne (chrom). W obu tych modelach
wzmocnieniu ponadto uległa rama motocykla. Motocykl M 150 produkowano
w 1960 roku. Był to model M06-Z z silnikiem WFM S06 o pojemności
skokowej 150 ccm i mocy 6,6 KM.
Motocykl M06C crossowy jest przeznaczony do wyścigów terenowych.
Konstrukcję jego oparto na podwoziu motocykla M06-Z, wzmacniając
wiele zespołów ze zastosowanie wysoko gatunkowej stali. Równocześnie
zmniejszono maksymalnie ciężar motocykla. Jako źródło napędu zastosowano
silnik S01-Z2S o pojemności 125 ccm i mocy 9 KM z czterostopniową
skrzynką biegów.
Motocykl "Sarenka" MR15 jest to motocykl przeznaczony
do zawodów rajdowych. Konstrukcja jego jest oryginalna, nie spotykana
w innych modelach polskich motocykli. Rama otwarta, tłoczona,
spawana z dwóch symetrycznych połówek zapewnia łatwy dostęp do
wszystkich zespołów motocykla. Motocykl wyposażono w silnik S01-Z2S.
Motocykl MR16 powstał w wyniku modernizacji modelu MR15. Na uwagę
zasługuje zastosowanie w tym motocyklu błotników i zbiornika paliwa
z tworzywa sztucznego o wysokiej wytrzymałości, pełnej szczelnej
osłony łańcucha, skuteczniejszego filtru powietrza z papierowym
łatwo wymiennym wkładem filtrującym. Przyczyniło się to do zwiększenia
trwałości takich elementów, jak: łańcuch, błotniki, układ cylinder
- tłok, a równocześnie do zmniejszenia ciężaru całego motocykla.
Motocykl rajdowy "Sarenka" MR16
Jako źródło napędu zastosowano nowy silnik "Wiatr" produkcji
ZM. Dęba o pojemności 125 cm3 i mocy 9,6 KM z czterostopniową
skrzynką biegów. Przystosowanie tego silnika do celów sportowych
umożliwi uzyskanie mocy w granicach 12 KM.
Ciągła praca biura konstrukcyjnego, idąca w kierunku poprawiania
komfortu jazdy i zwiększenia przebiegów między naprawczych, przyczyniła
się do powstania nowych typów motocykli. Produkowane przez WSK
do sierpnia 1967 r. Motocykle M06-64, a następnie M06 B1 są wynikiem
długoletnich prac konstrukcyjno-badawczych biura konstrukcyjnego.
WSK M06-64
Motocykle M06-64 i M06 B1 doskonale nadają się do codziennego
użytku w różnych warunkach drogowych, jak również do celów turystycznych.
Służą do przewozu dwóch osób oraz niewielkiego bagażu.
Jako źródło napędu w motocyklach M06-64 do III kwartału 1966
roku stosowano silniki S01-Z o mocy 6,5 KM, a następnie silniki
S01-Z3 o zwiększonej mocy i zmienionych przełożeniach skrzyni
biegów. Do motocykli M06 B1 stosuje się silniki S01-Z3A w wykonaniu
specjalnym. Silniki te produkowane są w Zakładach Metalowych im.
Tomasza Dąbala w Nowe Dąbie, specjalizujących się w produkcji
silników dwusuwowych motocyklowych, motorowerowych i wodnych.
Dzięki stosunkowo wysokiej mocy i właściwie dobranym do swojej
charakterystyki przełożeniom skrzynki biegów, silniki te zapewniają
uzyskanie wysokich osiągów trakcyjnych przy niskim zużyciu paliwa,
co stwarza warunki do przyjemnej i ekonomicznej eksploatacji.
W motocyklach M06-64 i M06 B1 zastosowano zawieszenie przednie
na amortyzatorach teleskopowych z tłumieniem olejowym, zawieszenie
tylne na wahaczu wleczonym z dwoma elementami resorującymi. Koła
przednie i tylne szprychowe wyposażone są w pełne piasty, co przyczyniło
się znacznego zwiększenia skuteczności układów hamulcowych skracających
drogą hamowania, jak również umożliwiło zastosowanie łożysk o
większej nośności. Umieszczenie skrzynki narzędziowej pod siedzeniem
kierowcy daje możliwość zastosowania łatwego jej zabezpieczenia
za pomocą dostępną w handlu zamka patentowego ZM2-WFM oraz ułatwia
dostęp do akumulatora.
Wszystkie motocykle WSK malowane są emalią piecową wysokiej jakości,
która nie tylko łatwo zabezpiecza przed korozją, ale również podnosi
wygląd estetyczny pojazdu i umożliwia polerowanie powierzchni
lakierowanych, bez obawy szybkiego starcia lakieru.
Model M06 B1 jest ulepszoną, bardziej estetyczną wersją motocykla
M06-64. Istotne różnice między tymi dwoma modelami polegają na
zastosowaniu w modelu M06 B1:
Silnika S01-Z3A w wykonaniu specjalnym z piaskowanymi obudowami
wału korbowego, pokrywami i głowicą silnika; z chromowaną dźwignią
rozrusznika, dźwignią zmiany biegów, nakrętką regulującą mechanizmu
sprzęgłowego, wkrętem kontrolnym poziomu oleju. W silniku tym
zastosowano króciec łączący cylinder z gaźnikiem, dzięki czemu
uzyskano poprawą stopnia napełnienia silnika, co umożliwiło dalsze
zwiększenie mocy znamionowej i momentu obrotowego. Zwiększono
również czas docierania fabrycznego tych silników.
Tłumika szmerów ssania z siatkowym wkładem filtrującym. Umożliwiło
to obniżenie głośności motocykla poniżej wartości przewidzianej
Polską Normą oraz poprawiło czystość powietrza wchodzącego w skład
mieszanki paliwowej, co ma duży wpływ na obniżenie stopnia zużywania
się gładzi cylindra.
Płaskiego akumulatora o pojemności 10 Ah.
Bocznych osłon akumulatora i tłumika szmerów ssania.
Głębokich błotników walcowanych z blachy.
Podnóżków pasażerskich na konsolach ramy.
Uchwytu bocznego motocykla.
Bogatszego wyposażenia normalnego.
Bardziej estetycznych i trwałych pokryć
Wzmocnionej ramy z gniazdem zamka w główce, przystosowanej do
mocowania tłumika szmerów ssania i płaskiego akumulatora.
Charakterystyka techniczna motocykli WSK 125ccm M06-64 i M06
B1
Dane ogólne
Model motocykla - M06-64 M06 B1
Marka fabryczna - WSK
Ciężar własny - 98kg - 100kg
Dopuszczalne obciążenie użyteczne - 150kg
Prędkość maksymalna - 80 km/h
Zużycie paliwa - 2,5 l/100km
Pojemność zbiornika paliwa - 12,5 l
Dopuszczalny ciężar całkowity - 250kg
Silnik
Model S01-Z lub S01-Z3, S01-Z3A w wykonaniu specjalnym
Podwozie
Rozstaw osi - 1281 mm
Całkowita długość - 2020 mm
Całkowita szerokość - 645 mm
Wysokość - 1000 mm
Odległość środka siodła kierowcy od nawierzchni - 780 mm
Odległość środka siodła pasażera od nawierzchni - 810 mm
Prześwit - 180 mm
Najmniejszy promień skrętu w lewo i w prawo - 2000 mm
Rama podwójna, kołyskowa, zamknięta, spawana z belek korytkowych
z gniazdami na zamek skrzynki narzędziowej, a w M06 B1 również
z gniazdem na zamek kierownicy
Zawieszenie przednie - na amortyzatorach teleskopowych z tłumieniem
olejowym i sprężynami śrubowymi o skoku roboczym 150 mm
Zawieszenie tylne - na wahaczu podłużnym wleczonym z amortyzatorami
ze sprężyną śrubową i tłumieniem olejowym o skoku maksymalnym
80 mm
Napęd tylnego - koła łańcuchem rolkowym 1/2"x7,75 mm o 118
ogniwach (wraz z ogniwem łączącym) osłoniętym od góry
Przełożenie - pomiędzy skrzynką biegów a tylnym kołem 43 : 13
= 3,31
Koło przednie i tylne - zamienne, szprychowe z obręczą 18",
piasta koła pełna odlewana ze stopu lekkiego z pierścieniem żeliwnym,
ułożyskowana na dwóch łożyskach kulkowych. Ogumienie uniwersalne.
W M06 B1 koła niezamienne.
Wymiar obręczy kół - 1,85 x 18"
Wymiar ogumienia - 3,00-18
Układ hamulcowy - hamulec koła przedniego sterowany ręcznie,
hamulec koła tylnego sterowany nożnie pedałem prawostronnym, średnica
bębnów hamulcowych 185 mm
Podnóżki kierowcy - osłonięte gumą
Podnóżki pasażera - M06-64 M06 B1
Przegubowe - osłonięte gumą mocowane na wahaczu mocowane do konsoli
ramy
Uchwyt motocykla - brak mocowany z lewej strony za tylnym amortyzatorem
do belki ramy
Osłona - akumulatora i tłumika szmerów ssania brak wykonana z
blachy, mocowana wkrętami do ramy
Charakterystyka techniczna silników S01-Z, S01-Z3 i S01-Z3 *
Dane podstawowe
Model S01-Z S01-Z3 S01-Z3A
Zapłon - iskrowy
Liczba cylindrów - 1
Średnica cylindra - 52 mm
Skok tłoka - 58 mm
Pojemność skokowa - 123 ccm
Stopień sprężania - 6,9 7,5
Moc znamionowa - 6,5 KM 7,5 KM 8 KM
Liczba obrotów przy mocy znamionowej - 4850 obr/min 5300 obr/min
Największy moment obrotowy - 1,0 kGm 1,0 kGm 1,1 kGm
Obroty momenty maksymalnego - 3500 obr/min 4200 obr/min 4600
obr/min
Cykl pracy dwusuw z przepłukaniem zwrotnym
Jednostkowe zużycie paliwa przy mocy maksymalnej wg charakterystyki
zewnętrznej silnika - 325 g/KMh 340 g/KMh
Cięż suchego - silnika ze sprzęgłem, skrzynką biegów i pełnym
wyposażeniem 22,0 kg 21,5 kg
Kąt wyprzedzenia zapłonu - 23-24 stopnie, to jest w położeniu
tłoka 3 mm przed ZZ (zwrotem zewnętrznym)
Kadłub silnika - dzielony , skrzynia korbowa i obudowa skrzynki
biegów ze stopu aluminium LA-2A; skrzynia korbowa uszczelniona
na czopach wału korbowego za pomocą pierścieni gumowymi z wkładkami
stalowymi, odpornymi na działanie oleju i paliwa, typu Simmera
Cylinder z żeliwa specjalnego
Głowica cylindra - odejmowana, odlewana ze stopu aluminium AK-9
Tłok - o dnie wypukłym, ze stopu aluminium LP1-LWT, 2 pierścienie
uszczelniające, sworzeń tłokowy osadzony pływając
Korbowód - odkuty ze stali stopowej 14 HG, przekrój trzona dwuteowy
Wał korbowy - składany, przeciwciężary ze stali węglowej, czopy
i pierścień łożyska korbowodu ze stali stopowej
Łożyska - główne kulkowe - 4 szt.
Łożyska - korbowodu wałeczkowe, trzyrzędowe, bez koszyczka
Smarowanie - silnika mieszanką (olej z paliwem w stosunku 1 :
20)
Chłodzenie - powietrzem
Gaźnik - poziomy o przelocie 22mm
Układ wylotowy - rura wydechowa o długości 670 mm w silniku S01-Z,
640mm w S01-Z3 i S01-Z3A z tłumikiem i wkładką wyciszającą
Wyposażenie - elektryczne iskrownik-prądnica prądu przemiennego
6V, o mocy 28 W, wbudowany w koło zamachowe, świeca zapłonowa
z gwintem M14x1,25 o wartości cieplnej 225 wg oznaczenia BOSCH
Rozruch - nożny za pomocą dźwigni z wycinkiem koła zębatego
Sprzęgło - cierne, trzytarczowe, korkowe, mokre (pracujące w
oleju), umieszczone na wałku głównym skrzynki biegów
Przeniesienie napędu silnik - sprzęgło łańcuchem tulejkowym jednorzędowym
3/8"x7,5x44, ogniwa o średnicy tulejki 5mm; przełożenie napędu
2,31
Skrzynka biegów - o układzie kół zębatych stale zazębionych,
uszczelniona od strony odbioru napędu uszczelką pierścieniową,
z wkładką gumową odporną na działanie oleju, typu Simmera - pracująca
w oleju
Liczba biegów 3 (trzy)
Wielkość przełożeń w silniku S01-Z na I biegu 3,16
Na II biegu 1,49
na III biegu 1,00
Wielkość przełożeń w silniku S01-Z3 i S01-Z3A na I biegu 2,43
na II biegu 1,49
na III biegu 1,00
Zmiana biegów - dźwignią nożną za pośrednictwem mechanizmu umożliwiającego
włączenie tylko jednego biegu, za jednym naciśnięciem
dźwigni nożnej do oporu; po włączeniu biegu dźwignia powraca
do pozycji wyjściowej
Odbiór napędu - łańcuchem rolkowym jednorzedowym 1/4" x
7,75 o średnicy rolki 8,5 mm
Mocowanie silnika - na 4 śrubach
2 --- Zloty motocyklistoow
Zloty motocyklistów
Zloty są to takie imprezy gdzie zbierają się motocykliści ci
którzy mają motor (to chyba oczywiste ;)). Jest tam dużo browca
(hehe) i oczywiście motocykli. Qumpel był kiedyś na jedym z takich
zlotów. Gdy przyjechał zaczął mi opowiadać: "Ty, chłopie
żałuj że cie tam niebyło! Jakiś gość który był już nieco "wstawiony"
wsiadł na Crossa i zgadnij co? Przejechał na jednym kole przez
cały teren gdzie był ten zlot. Albo wpadły takie wieśniaki na
wuesce zrobionej na crossa (swoją drogą ciekawe jak to by wyglądało
;)).O! Jeszcze coś. Leśny z Małym wzięli od Mańka EMKĘ i wiesz
co, pojeździli troche i linka od gazu poszła,a wał do d*** podtarcia
sie nawet nie nadaje".
My z qumplami też organizujemy zloty, ale takie małe na tzw. "Żwirowni".
Pamiętam ostatnio żeśmy tam zrobili zlot to nawet sporo osób przyjechało.
Wymienie teraz motory jakie tam były: była tam oczywiście moja
WSK-a (jeszcze przed malowaniem), kumpla RYŚ (taki motorower z
pedałami, serio), był też HERCULES (pedałka rulezz :)), jeszcze
jedna WSK-a (taka wieśniacka), SHL-ka (zdjęcie macie w Pikczooresach),
zwykły Junak (ale to zarombiście wyglądało!), przerobiony Junak
(z silnikiem bodajże od Suzuki), Cezet-a (łoooohoho, fioletowa
:)), Cezet-a (tym razem żółta :)), Kawasaki (Cross), Etezeta (jest
jeszcze Emzeta ale na naszym zlocie jej niebyło), i dwa albo trzy
Ogary (tzw. "ogórki"). No, troche tego było, niezaprzeczam.
3 --- Jawa - postrach na szosach
Jawa - postrach na szosach
Jawa, jawa, jawa... zawsze chciałem mieć Jawe, ale taką z "prawdziwego
zdarzenia". Jest wiele rodzajów Jaw np. Jawa 50 (tzw. "jawka"),
jawa 350 (qumple gdy to wymawiają aż się ślinią i mówią: "Serio?
Naprawde widziałeś jawe trzystapiendziesione?". Tylko takich
skumać..). I to właśnie tą jawę dzisiaj opiszę. Ale najpierw coś
o czym moge tylko pomarzyć:
Zawsze chciałem wyjechać sobie na autostradę jakimś zarombistym
motocyklem (WSK125, WSK175, Jawa350, Junak, wiecie chodzi mi tylko
o POLSKIE) z dużym, masywnym silnikiem. Wyobrażałem to sobie tak:
wyjeżdżam na autostradę, rozpędzam się do minimum 160 km/h (moja
WSK-a wyciąga na prostej drodze dziewięć dyszek, więc o 160 moge
tylko pomarzyć :)), motor jest niezarejstrowany (eh te emocje),
motor jest bez papierów (jeszcze większe emocje), ja niemam kasku
(emocje sięgają zenitu), a za mną jadą pały (posrać sie można
z emocji :DD). Jade tak 10 minut (aż płakać sie chce, wiecie złoty
sześćdziesiąt na liczniku a ja bez kasku, trocha w oczęta wiejta)
i nagle z całej pety w hamulec nożny (kto chce pobić rekord w
lataniu?). Pisk opon i towarzyszące temu zjawisku iskry (opona
razem z dętką sie przetarła :)).To jest to! Odlot!!! (yyyyy..
nieradze proobować :))
Oki. A więc teraz czas na mały opis Jawy350:
Motocykl Jawa, przeznaczony do przewozu dwóch osób i bagażu o
łącznej masie nie przekraczającym 180 kg, jest wyposażony w silnik
dwusuwowy, dwu-cylindrowy, chłodzony powietrzem i zamocowany w
ramie czterema śrubami.
W jednolitym kadłubie, odlanym ze stopu lekkiego, mieszczą się
również sprzęgło i skrzynia biegów. Żeliwne, bogato użebrowane
cylindry są przymocowane do kadłuba razem z głowicami ośmioma
śrubami. Tłoki wykonane ze stopu lekkiego maja po trzy pierścienie.
Sworznie tłokowe są zabezpieczone w tłokach sprężystymi pierścieniami
z drutu. Mechanizm korbowy składa się z kół zamachowych i sworzni
połączonych na wcisk. Stalowe korbowody o przekroju l" są
ułożyskowane w łożyskach igiełkowych. Rozruch silnika jest możliwy
dzięki dźwigni nożnej, służącej również do włączania biegów. Napęd
z wału korbowego jest przenoszony przekładnią łańcuchową pierwotną
na sprzęgło, a następnie przez skrzynię biegów i przekładnię łańcuchową
wtórną na koło tylne. Wielotarczowe sprzęgło pracujące w kąpieli
olejowej jest półautomatyczne. Przed włączeniem pierwszego biegu
należy wyłączyć sprzęgło; służy do tego dźwignia umieszczona po
lewej stronie kierownicy. Podczas przełączania biegów sprzęgło
działa automatycznie. Skrzynia biegów jest czterobiegowa, trójwałkowa,
sterowana za pomocą dźwigni nożnej znajdującej się po lewej stronie
silnika.
Numer silnika jest wybity na lewej górnej powierzchni kadłuba.
Podwójna rama motocykla typu zamkniętego jest spawana z kształtek
rurowych. Numer ramy jest wybity po lewej stronie przy tylnym
uchwycie silnika. Zbiornik paliwa, spawany z wytłoczek z blachy
stalowej, jest wyposażony we wlew średnicy 60 mm i kranik spustowy
z filtrem; konstrukcja kranika zapewnia zachowanie rezerwy paliwa
na przejechanie 30-40 km.
Podwójne siedzenie, ukształtowane anatomicznie, wraz z tylnym
zawieszeniem zapewnia zarówno kierowcy jak i pasażerowi wygodną
jazdę. Pod siedzeniem są zamocowane filtr powietrza, akumulator
i pompka.
Pod pokrywą boczną znajduje się regulator napięcia, a pod lewą
- narzędzia. Po lewej stronie główki ramy jest umieszczony zamek.
Charakterystyka techniczna motocykla Jawa-350
Silnik dwusuwowy, chłodzony powietrzem
Liczba cylindrów 2
Skok tłoka 65 mm
Średnica cylindra 58 mm
Pojemność skokowa 343,47 cm3
Stopień sprężania 10,2
Moc maksymalna 19 kW
Obroty mocy maksymalnej 5500 obr/min
Maksymalny moment obrotowy 33 Nm
Obroty momentu maksymalnego 5000 obr/min
4 --- Pikczooresy :))))

5 --- Części składowe silników #2
Części składowe silników #2
Sworznie tłokowe. Zadaniem sworznia jest połączenie przegubowe
tłoka z korbowodem. Sworzeń przenosi znaczne naciski, wykonując
przy tym ruchy względem tłoka lub korbowodu, a najczęściej - względem
obu tych części jednocześnie. Z tych powodów sworzeń musi mieć
twardą i gładką powierzchnię zewnętrzną, mały ciężar (ze względu
na siły bezwładności) oraz odpowiednią wytrzymałość.
Sworznie wykonuje się ze stali a ich powierzchnię zewnętrzną utwardza
się i obrabia bardzo dokładnie. Dla zmniejszenia masy sworzni
wykonuje się je jako wydrążone.
Powierzchnie stosuje się tzw. pływające osadzenie sworznia. Polega
ono na tym, że wymiary średnicy sworznia, otworów w piastach tłoka
oraz w główce korbowodu są dobrane tak, aby w temperaturze pracy
silnika sworzeń mógł swobodnie obracać się w piastach tłoka i
główce korbowodu.
Sworzeń pływający musi być zabezpieczony od przesunięć poosiowych.
Stosuje się w tym celu sprężynujące pierścienie osadcze, które
rozprężają się po włożeniu w rowek wytoczony w otworze na sworzeń
tłokowy.
Korbowody. Podczas pracy silnika na korbowód działają siły ciśnienia
gazów oraz siły bezwładności o zmiennym kierunku działania, pochodzące
od masy tłoka i samego korbowodu. Siły te powodują ściskanie,
rozciąganie, wyboczenie i zginanie korbowodu.
Ze względu na trudne warunki pracy, korbowody wykonuje się z wysokogatunkowych
stali metodą kucia. W korbowodzie wyróżniamy trzy główne części
składowe: główkę korbowodu, która służy do ułożyskowania sworznia
tłokowego, stopę korbowodu, obejmującą czop wału korbowego oraz
trzon łączący główkę ze stopą. Główka stanowi jedną całość z trzonem
i zaopatrzona jest w brązową tulejkę do ułożyskowania sworznia.
Stopa korbowodu jest dzielona i skręcona śrubami, przy czym dolna
jej część nosi nazwę pokrywy. Stopa zaopatrzona jest w panewki
wylane stopem łożyskowym.
Aby umożliwić wyjmowanie korbowodu przez cylinder (po uprzednim
odkręceniu pokrywy stopy), często stosuje się skośny podział stopy,
szczególnie wówczas, gdy ze względu na działanie dużych sił czop
korbowy musi mieć dużą średnicę.
W silnikach dwusuwowych stosuje się często korbowody ze stopą
niedzieloną. W tym wypadku dla umożliwienia montażu stosuje się
dzielony wał korbowy.
Panewki korbowodu są to wymienne wkładki stalowe, wylane od wewnątrz
stopem łożyskowm i umieszczone w stopie korbowodu, ich zadaniem
jest tworzenie łożyska czopa wału korbowego.
Do najczęściej używanych należą następujące stopy łożyskowe (w
kolejności rozpowszechnienia):
- cynowe,
- ołowiowe (brązy ołowiowe),
- kadmowe,
- srebrowo-kadmowe.
Panewki najczęściej wykonywane są z taśmy stalowej o grubości
0,9 - 2,0 mm - do silników z zapłonem iskrowym i 0,9 - 3,0 mm
- do silników z zapłonem samoczynnym. Grubość warstwy stopu łożyskowego
wynosi 0,25 - 0,8 mm. Osadzenie panewki z taśmy w stopie korbowodu
ustalone jest za pomocą odgiętej części krawędzi panewki (szerokości
kilku mm), która wchodzi w zagłębienie wyfrezyrowane w stopie.
Panewki z taśmy wykonywane są na gotowo i po włożeniu do stopy
korbowodu nie wymagają żadnej dodatkowej obróbki.
Wały korbowe. Główne zadanie wału korbowego polega na przeniesieniu
na zewnątrz silnika mocy uzyskane z pracy poszczególnych cylindrów.
Poza tym wał korbowy napędza wał rozrządu oraz różne mechanizmy
i urządzenia pomocnicze silnika jak: pompę układu chłodzenia,
pompę olejową, prądnicę itp. Ze względu na duże i szybko zmieniające
się obciążenia, wały wykonuje się metodą kucia ze stali o bardzo
wysokich właściwościach mechanicznych. Czopy wałów są dodatkowo
utwardzane. Spotyka się też wały odlewane z żeliwa stopowego o
właściwościach mechanicznych zbliżonych do stali.
Wał korbowy składa się zwykle z następujących części: czopy główne
leżące w osi obrotu wału, za pomocą których wał ułożyskowany jest
w kadłubie, czopy korbowe służące do połączenia wału z korbowodami
oraz ramiona łączące czopy główne z czopami korbowymi. Poza tym
przedni koniec wału zaopatrzony jest w część cylindryczną przewidzianą
do osadzenia koła zębatego napędu wału rozrządu oraz kółka pasowego
napędu pompy wodnej i wentylatora chłodnicy. Tylny koniec wału
ma tarczę przeznaczoną do zamocowania koła zamachowego. W większości
silników wał korbowy zaopatrzony jest w przeciw ciężary służące
do wywarzenia układu korbowego. Przeciwciężary mogą być odkute
łącznie z wałem lub przykręcane śrubami.
Czopy główne i czopy korbowe są najważniejszymi częściami wału
korbowego. Liczba czopów głównych, a zatem i łożysk głównych,
może być różna i można przyjąć ogólnie, że:
- w silnikach z zapłonem samoczynnym liczba łożysk głównych jest
o jeden większa od liczby cylindrów,
- w silnikach z zapłonem iskrowym łożyska główne umieszczone są
przeważnie co drugi cylinder.
Powszechne stosowanie w silnikach spalinowych smarowania pod ciśnieniem
powoduje, że większość wałów korbowych, ma wiercone kanały służące
do doprowadzania oleju. Olej doprowadzany jest do łożysk głównych,
skąd wspomnianymi skośnymi wierceniami przepływa do czopów korbowych.
Koła zamachowe. Zadaniem koła zamachowego jest "przechowanie"
nadwyżki energii przekazywanej wałowi korbowemu przez silniki
w czasie suwu pracy. Koła zamachowe wykonuje się zwykle z żeliwa.
W silnikach o bardzo dużej prędkości obrotowej stosuje się stal
kutą. Na obrzeżu koła zamachowego znajduje się osadzony na wcisk
wieniec zębaty, z którym zazębia się koło zębate rozrusznika.
Płaszczyznę czołową koła zamachowego wykorzystuje się do mocowania
sprzęgła. Koło zamachowe łączy się z tarczą wału korbowego za
pomocą śrub.
|