Knights & Merchants
WSTĘP:
Jakiś czas temu wyszła gra Knights and Merchants. Jeśli dobrze pamiętam, była ona jedną z pierwszych gier wydanych w cenie 49.50 zł, co wtedy było niespodzianką. Dzięki temu gra się dobrze sprzedawała. Dodam, że była w polskiej wersji językowej. Kilka miesięcy temu mogliśmy kupić ją w jednym z czasopism, w których znajdują się pełne wersje gier za jedyne 29.90 zł.
Knights and Merchants to gra bardzo podobna do serii Settlers. Bardziej się tu liczy rozwój ekonomiczny niż wojna, mimo to bez tego drugiego czynnika się nie obejdzie. Budujemy więc miasteczko, które musi dobrze funkcjonować, by móc wystawić armię. Jednak by wytrenować pojedynczego żołnierza, trzeba dostarczyć mu wszystkie elementy uzbrojenia. W wypadku ciężkiej jazdy wojak taki musi posiadać miecz, tarczę, zbroję no i konia. Praktycznie każdy element uzbrojenia wyrabia się w innym miejscu. W grze nie spotkamy statków ani rybaków.
Kilka słów o fabule.
W królestwie wszystko było w porządku - ludzie zadowoleni, syci i pijący pivo :). W końcu na świat przyszedł następca tronu. Osiadł sobie w pewnej prowincji, zgromadził wojo, wkurzył paru dostojników i na końcu samego króla. Ten również się wkurzył no i wiadomo - wysłał parę legionów tamtemu. I przegrał. Synek zaczął podbijać po kolei wszystkie prowincje, aż doszedł do ostatniej. Wtedy do akcji wkraczasz TY. Tak kierujesz wojskami króla, by podbić wszystkie prowincje i załatwić księcia.
Włączamy grę. Wita nas takie krótkie interko. Menu - mamy tu wprowadzenie czyli po naszemu tutorial, nowa gra, load, multiplayer, credits i quit. Zwyczajnie. Ani świetne, ani złe. Tutorial jest zrobiony jak dla mnie dziwnie - dostałem komunikat żebym spróbował wytwarzać nowe rodzaje broni ale się nie dało! Buuu. Przynajmniej nauczymy się jak zbudować dobrze wiochę (no, ładna mi tu wiocha, co wystawia wojsko :)
Wiemy jak sobie poradzić z budowaniem więc zaczynamy grę. Oglądamy filmik, słuchamy briefing i wkraczamy do akcji. Zaraz, zaraz co się tu dzieje! Zgodnie ze wszystkim rozpoczynamy od... bitwy w środku naszego miasteczka! Buuu, wykosili nam większość budynków. Z wygraniem tej bitwy nie ma problemów. Pierwsza misja jest dość nietypowa. Następne zaczynamy praktycznie od zera. Gra się dłuuuugo, ale przyjemnie i miodnie. Ponadto nie ma czegoś takiego jak please wait przy robieniu save czy startowaniu nowej misji - wszystko uruchamia się błyskawicznie! Całkiem fajnie.
Raz na jakiś czas spotkamy się z misją, w której kierujemy samym wojskiem. Trzeba "szybko myśleć", gdyż wtedy wszystko się dzieje błyskawicznie. Ponadto misje te są trudne dla przeciętnego gracza. Nie skorzystamy w nich z cheatów (brak spichrza). Mamy również ograniczenie czasowe, równe - poziomowi zagłodzenia naszego wojska!
Jeśli już przy tym jesteśmy, to dodam, że wszystkich obywateli trzeba zaopatrzać w żarcie. Tzn. jeśli wystąpią problemy - np. zapełniona gospoda czy brak jedzenia, poumierają z głodu. O ile jednak wieśniaki idą do gospody sami, żołnierze muszą mieć jedzenie dostarczane na miejsce. Ogranicza to czas trwania ataku czy też liczbę wojaków. Bez rozbudowanego zaplecza nie ma wojny - przekonaj się o tym sam. Przekonaj się również, że prowadzenie wojny to droga zabawa. Trzeba włożyć duuużo wysiłku by wreszcie zmieść wroga.
Tak jak w każdym RTSie, nie możemy wybudować od razu wszystkich budowli. Początek jest taki sam - szkoła, gospoda, kamieniołom - potem wedle woli. Do tego w początkowych misjach nie możemy budować w ogóle niektórych budowli. Dla przykładu wieże obronne możemy budować dopiero od 7 misji.
Napotkamy niby tylko 9 rodzajów wojsk - 3 zwykłe piechoty, 2 jazdy, 2 specjalistów do załatwiania jazdy oraz 2 walczących na dystans. Te ostatnie jednostki naprawdę sieją rozpacz w szeregach wroga. Jednak jeśli już ich dopadnie oddział rycerzy, to po nich. Dlatego koniecznie muszą mieć kogoś z przodu. Wkurzało mnie to, że czasem ich strzały trafiały w moich zwykle ich zabijając.
O ile początkowe misje w grze są proste, następne przechodzi się naprawdę ciężko. Poza tym gra zżera całe godziny czasu. Może byłoby nieco łatwiej gdyby wróg nie zaczynał z rozbudowanymi miastami ale po pierwsze - to my odbijamy nasze prowincje a po drugie - tak jest w większości RTSów.
Nie podobało mi się również to, że walczących nie sposób oderwać od tego zajęcia. Jeśli się już spotkają, to możesz być pewien, że pokierujesz nimi po bitwie. Przesadzono także z tym, że jednostka atakowana od tyłu nie ma praktycznie szans, a w dodatku nie odwrócimy jej mimo szczerych chęci. No wiem, że realizm ale bez przesady...
Co z grafą? Jak na dzisiejsze czasy nie jest to rewelacja, wszystko jest w 2d. Ale to nie znaczy że grafa jest brzydka - raczej miła dla oka. Widać wszystkie szczegóły - na pierwszy rzut oka możemy sprawdzić, ile chlebów jest w gospodzie lub ile zboża zebrał już rolnik. Nie ma czegoś takiego jak fog of war - owszem, większość mamy na początku zaciemnione, ale wystarczy zwiedzić jakiś obszar, by na wieki był odkryty.
Muzyka i dźwięki - ta pierwsza jest nawet fajna i miło się jej słucha. Dźwięki - w mieście będziemy słyszeć dokładnie to, czym się zajmują nasi poddani. Podczas bitwy tak wrogowie jak i nasi żołnierze wydają okrzyki: "załatwić ich!", "arghh!", "do ataku". Całkiem spoko.
W multiplayerze można zagrać w 6 osób. Grać możemy poprzez kabel, modem, IPX bądź TCP/IP. Nie słyszałem jednak by powstał serwer dla tej gry. Bolączką multiplayera jest to, że wygrać może tylko jedna osoba - jeśli mamy z kimś sojusz, musimy go zerwać.
Ogólnie gra się fajnie mimo kilku niedoróbek. Poza tym gra kosztuje grosze - więc do miecza!
PORADNIK:
Podczas gry możemy korzystać z następujących skrótów klawiszowych:
A - Atak
Wskazujemy cel ataku. Jednak osiągniemy to również klikając prawym przyciskiem myszy na wrogie oddziały.
S - Wysyłanie wojska
Wskazujemy cel marszu. Osiągniemy to również klikając prawym przyciskiem myszy na obszar nie zajęty przez wrogie wojska.
H - Zatrzymanie się oddziału i formowanie szyku
Nasz oddział zatrzyma się, po czym sformuje szyk (jeśli został naruszony)
V - Połączenie oddziału
Nie możemy łączyć ze sobą wszystkich wojsk, a ich podtypy - np. Żołdaków z Topornikami i Rycerzami bądź Kuszników z Łucznikami, Pikinierów z piechurami z lancą i oddziały jazdy.
I - Wybór budynków.
Wybieramy tym przyciskiem budowę struktur, drogi, oranie pola, zakładanie winnicy bądź burzenie budynków i likwidowanie znaczników.
2 - Podział towarów.
Ustalamy priorytet dostarczania surowców do budowli.
3 - Statystyka
Ukazuje się liczba naszych ludzi i ich zawodów a także budynków.
4 - Opcje
Tutaj możemy ustawić dźwięk, autozapis, jasność i kilka innych rzeczy. Można również zapisać/załadować grę.
F12 - Pauza
ESC - Wyjście z menu.
Wychodzimy z aktualnie otwartego menu.
DELETE - Usuwanie wiadomości.
ENTER - W multiplayerze za pomocą tego klawisza wyślemy wiadomość do innych graczy.
WOJSKO:
Żołdak - Piechota
Atak - 35%
Pancerz - 0%
Potrzebne materiały - topór (Warsztat Płatnerski)
Żołdak to najsłabsza jednostka piechoty. Nie powinno się wystawiać praktycznie w ogóle tego typu piechoty, gdyż jest to strata złota - żołdak nie przetrwa walki. Jednostka przydająca się tylko w 1. misji. Nie polecam.
Topornik - Piechota
Atak - 35%
Pancerz - 50%
Potrzebne materiały - pancerz, tarcza (Warsztat Pancerzy),
topór (Warsztat Płatnerski)
Topornik to dosyć dobra jednostka we wcześniejszych misjach, potem nieco mniej przydatny, gdyż można wystawiać rycerzy. Przy bezpośrednim ataku na łuczników wykorzystujmy szturm - szybciej dojdziemy do skurczybyków i wyrżniemy ich w pień. Ponadto jest to podstawowa jednostka do osłony łuczników/kuszników.
Piechur z mieczem - Piechota
Atak - 55%
Pancerz - 70%
Potrzebne materiały - zbroja, stalowa tarcza (Kuźnia Zbroi),
miecz (Kuźnia Płatnerska)
Rycerz to najlepsza "zwykła" jednostka piechoty - wytrzyma dużo i wykosi bez problemu inne jednostki. Jego największym zagrożeniem są Kusznicy. Jednak do wystawienia rycerza jest potrzebne dużo materiałów - szczególnie zatroszczyć się trzeba o węgiel (ok. 12 sztuk na rycerza). Świetna osłona dla jednostek strzelających. Polecam.
Piechur z lancą - Halabardziści
Atak - 25% (80% vs konnica)
Pancerz - 50%
Potrzebne materiały - pancerz (Warsztat Pancerzy),
lanca (Warsztat Płatnerski)
Świetna jednostka na jazdę (również ciężką). Poza tym słabiej. Wadą jest brak możliwości szturmu. Komp jest jednak na tyle głupi że uderzy konnicą mimo że stoją tam nasi odważni (?) halabardziści. A jak już do tego dojdzie, to po nim! Jednak osobiście wolę rycerzy/toporników.
Pikinier - Halabardziści
Atak - 35%(115% vs konnica)
Pancerz - 70%
Potrzebne materiały - zbroja (Kuźnia Zbroi),
halabarda (Kuźnia Płatnerska)
Nie ma nic lepszego na konnicę - czy to lekka, czy to ciężka, zostanie zmiażdżona siłą halabard. Podobnie jak piechurzy z lancą pikinierzy nie mają możliwości szturmu (zresztą nie dziwię się, taką halabardą ciężko by było :). Miód gdy się to dorwie do konnicy wroga, do innych celów raczej wojsko średnie.
Łucznik - Oddziały strzelające
Atak - 35%
Pancerz - 50%
Potrzebne materiały - pancerz (Warsztat Pancerzy),
łuk (Warsztat Płatnerski)
Łucznicy to nie wiedzieć czemu najlepszy rodzaj jednostek w grze. Stojąc za walczącymi oddziałami sieją grozę. Jednak musisz dać im porządną osłonę, by wróg nie mógł do nich dotrzeć - wtedy zwycięstwo masz praktycznie w kieszeni! Uważaj na łuczników/kuszników wroga, którzy zdejmują twoich 1 celną strzałą. Uwaga! Łucznicy lubią strzelać po swoich więc nie atakuj budynków wroga jednocześnie piechotą i nimi. Są też nieocenieni w likwidowaniu wrogich wież obronnych.
Kusznik - Oddziały strzelające
Atak - 100%
Pancerz - 70%
Potrzebne materiały - zbroja (Kuźnia Zbroi)
kusza (Kuźnia Płatnerska)
Kusznicy heh, są jeszcze lepsi niż łucznicy. Koszą wrogie wojska aż miło. Reszta tak jak u łuczników - należy się wystrzegać bliskiego kontaktu z wrogiem.
Polecam.
Lekka Jazda - Konnica
Atak - 35%
Pancerz - 50%
Potrzebne materiały - pancerz, tarcza (Warsztat Pancerzy)
topór (Warsztat Płatnerski)
koń (Stajnia)
Statystyki takie jak u toporników. Zaletą jest szybkie poruszanie się, dzięki czemu fajnie można oskrzydlić wrogie wojska. Lekka jazda nie ma szans w spotkaniu z halabardzistami, więc trzeba unikać ich za wszelką cenę. Typowo podjazdowe wojo.
Ciężka jazda
Atak - 55%
Pancerz - 70%
Potrzebne materiały - zbroja, stalowa tarcza (Kuźnia Zbroi)
miecz (Kuźnia Płatnerska)
koń (Stajnia)
Ulepszona wersja konnicy. Strzec się trzeba jedynie halabardzistów - jeśli dotrą do naszych wojaków to będzie masakra naszych wojsk. Najlepiej oskrzydlać wroga i załatwiać łuczników. Ci padają po 1-2 uderzeniach mieczem. Osobiście nie lubię konnicy gdyż trzeba uważać na lance i halabardy.
WIEŻE OBRONNE:
Niektóre misje wymagają wież obronnych - na przykład nie obronimy się przed atakiem barbarzyńców na początku 8. misji bez tych budowli. Musisz się postarać również, by rekruci z tychże wież mieli krótką drogę do gospody - gdy tam są, wieże obronne nie działają! Jeśli widzisz że wieża jest atakowana przez oddziały strzelające, rzuć na nie swoją jazdę ew. piechotę.
GARŚĆ PORAD:
Gdy miecze się zetrą...
= nigdy nie atakuj wroga bezpośrednio. Podchodzisz jednym łucznikiemby sprowokować wroga. Gdy ten zareaguje, rura do swoich wojsk. Wróg ruszy na ciebie i w efekcie popsuje sobie szyk. Poniesie podwójne straty. To działa we wszystkich misjach więc jeszcze raz: nie atakuj wroga! On sam przylezie i poniesie druuuzgocącą klęskę.
- np. w 4. misji WSKAZANE jest zaatakować wroga kilka minut po jej rozpoczęciu! Wydaje się to szalone, ale wróg nie ma jeszcze wtedy sformowanych wojsk i jest łatwiejszą ofiarą. W 4. misji wróg ma 2 bazy. Gdy pozbędzie się wojska z pierwszej, wchodzimy do miasta i dokonujemy rzezi... Wtedy będziemy mieć przez parę dobrych godzin spokój, gdyż w przeciwnym razie po ponad godzinie zaatakowałoby nas duże wojsko.
- zawsze osłaniaj łuczników. Nigdy nie wystawiaj ich na niebezpieczeństwo nawet ze strony choćby żołdaków. Postaw przed nimi toporników czy coś tego typu, by byli bezpieczni.
- nie wystawiaj więcej wojska, póki twoje zapasy żarcia nie spadają. Gdy zaczną spadać, postaw szybko farmę/winnicę. Przydadzą się też 2-3 szkoły do szkolenia nowych rekrutów
- jeśli to tylko możliwe, stawiaj wieże obronne. Zaopatrz się też w duże zapasy kamienia.
- wykorzystuj przeszkody terenowe - brody, przejścia w górach, rzeki itp. Pozwolą one odpierać ataki wroga mniejszym kosztem własnych jednostek.
= wojownik atakowany od tyłu jest 4x bardziej podatny na straty - wykorzystuj to. Atakuj wrogie jednostki "od tylniej strony" kiedy tylko możesz - rzeź murowana.
- jeśli podczas ataku twoje oddziały poczują pustkę w brzuchach, skieruj je w stronę własnego miasta, by szybciej otrzymali żarcie.
- na początku misji zorientuj się w położeniu wrogich wojsk. Metodą save/load odkryj mapę tak, byś widział wrogie oddziały - pozwoli to się wcześnie zorientować w przypadku ataku wroga.
- w misjach z samym wojskiem (np. 3, 6) wykorzystuj teren. Ustawiaj łuczników na wzgórzach i osłaniaj ich innymi wojskami - w przeciwnym razie może ci się nie udać.
- podczas walki próbuj mieć nad oddziałami kontrolę. Niech pikinierzy dostaną w łapska koniki (!), a jazda zajmie się łucznikami i kusznikami.
W mieście...
- stawiaj wszelkie leśniczówki blisko tartaków, farmy blisko młynów, stajni i chlewów itp. Skróci to czas dostarczania surowców do budynków.
- możesz pozbyć się budowniczych poprzez zbudowanie drogi blisko wrogich wojsk
- górnik może pracować w kilku kopalniach po kolei. Gdy złoża zostaną wydobyte, postaraj się by towar zabrali pomocnicy po czym zburz kopalnię i postaw nową, dzięki temu nie będziesz musiał szkolić nowych górników
- nie buduj zbyt wielu budynków i ulic naraz - robota będzie szła wooolnooo.
- postaw kilka chlewów, gdyż świnie bardzo długo się hoduje.
- rób save co chwilę i w nowych slotach np.:
Misja X 01:12
Misja X 01:18
Misja X 01:23
To pozwoli wrócić do właściwego momentu w przypadku problemów i uchroni cię przed rozpoczynaniem misji od nowa. Rób save, nie pożałujesz! Tym bardziej, że w tej grze save trwa ułamek sekundy.
To tyle. Życzę udanych podbojów i przyjemnej gry.
Protoss
Wyłączność na text ma RTS Area. Jeśli zamierzasz umieścić ten text gdziekolwiek, wyślij maila do mnie: protoss@interia.pl Pod tym adresem przyjmę również wszelkie uwagi, a także spróbuję rozwiązać jakieś problemy z tą grą.
